ενημερωθειτε για τα ευρηματα των ερευνων στην κλινικη ψυχολογια & την ψυχολογια της υγειασ

Σας προσκαλούμε σε κύκλο σεμιναρίων ενημέρωσης του κοινού και ασθενών για θέματα υποκλινικής και κλινικής ψυχολογίας και ψυχολογίας της υγείας

 
this one - Copy.png

Τί είναι η Ψυχολογία της Υγείας ;

 

Όπως η ψυχολογία είναι η επιστήμη της συμπεριφοράς, έτσι και η Ψυχολογία της Υγείας επικεντρώνεται στις συμπεριφορές που σχετίζονται με την υγεία και την ασθένεια και στο σύνολο των προσωπικών βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία ενός ανθρώπου.

Παράλληλα, ο κλάδος της ψυχολογίας της Υγείας στοχεύει στην “προώθηση της διατήρησης της υγείας, της πρόληψης και αντιμετώπισης της ασθένειας, την αναγνώριση των αιτιολογικών και διαγνωστικών συσχετίσεων μεταξύ υγείας, ασθένειας και συναφών δυσλειτουργιών, καθώς και στην ανάλυση και βελτίωση του συστήματος υγείας και πρόνοιας και του σχηματισμού πολιτικών υγείας (Mattarazzo, 1982).

Στην πράξη, η Ψυχολογία της Υγείας έχει τέσσερις βασικές κατευθύνσεις: την κλινική ψυχολογία της υγείας, της οποίας το έργο συντελείται εντός κλινικών δομών της υγείας και πρόνοιας, την ψυχολογία της δημόσιας υγείας, που εστιάζει στην συστηματική προώθηση της εκπαίδευσης υγείας, την κοινοτική ψυχολογία της υγείας, που αφορά την εκπαίδευση του γενικού πληθυσμού στις μικρότερες κοινότητες, και την κριτική ψυχολογία της υγείας, που επικεντρώνεται περισσότερο στην έρευνα της επιρροής που ασκούν η οικονομία και η κατανομή εξουσίας στην υγεία (Marks, 2002).

Η αναγνώριση της σχέσης ασθένειας – συμπεριφοράς έγινε σταδιακά (Brannon&Feist, 2010), ενώ το πρώτο εγχειρίδιο Ψυχολογίας της Υγείας με τίτλο “Health Psychology” εκδόθηκε από τον Stone και τους συνεργάτες του το 1979 (French, Vedhara, Kaptein & Weinman, 2007). Στις δυτικές χώρες του 20ου αιώνα, η αύξηση του εθνικού και του κατά κεφαλήν εισοδήματος συσχετιστήστηκε άμεσα με την μείωση των ποσοστών θνησιμότητας και την αύξηση του προσδόκιμου ζωής (Preston, 1975). Η οικονομική αυτή ανάπτυξη έφερε δραστικές επιδράσεις στην παραγωγή νέων φαρμάκων και εμβολίων, στην δραστική μείωση των μολυσματικών και μεταδοτικών ασθενειών αλλά και στην ανάπτυξη υποδομών διανομής καθαρού (πόσιμου) νερού (Cutler&Miller, 2004). Ωστόσο, από την δεκαετία του 1950-1960 και μετά, η ιατρική επιστημονική κοινότητα μελετά ολοένα και περισσότερο τον ρόλο των συμπεριφορικά αποτρέψιμων ασθενειών, όπως είναι η καρδιαγγειακή νόσος, που σήμερα έχει αποκτήσει διαστάσεις επιδημίας.

 

“Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η υγεία δεν ορίζεται ως η απουσία της ασθένειας, και περιλαμβάνει την ψυχολογική και κοινωνική ευεξία.”

“Η ψυχολογία της υγείας θεωρεί την ασθένεια ως κατάσταση στα πλαίσια ενός συνεχούς. Η ευεξία δεν οριοθετείται ούτε από την ασθένεια, ούτε από την υγεία.”

 

Ο Τζορτ Ένγκελ (George Engel) δημιούργησε το Bιοψυχοκοινωνικό μοντέλο στα πλαίσια μίας προσπάθειας να μελετούνται το σύνολο των παραγόντων για μια καλύτερη διάγνωση, δηλαδή των παραγόντων που εμπλέκονται στην εκδήλωση και την αντιμετώπιση μιας ασθένειας εκ μέρους των ασθενών και ως εκ τούτου παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στην μακροπρόθεσμη θεραπεία μίας νόσου (Armstrong, 2002).

Το μοντέλο του Ένγκελ αντιστοιχεί σε ένα πλαίσιο που βασίζεται στην θεωρία συστημάτων. Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, κάθε άνθρωπος ανήκει σε ένα περιβάλλον, του οποίου τα επίπεδα οργάνωσης σχετίζονται ιεραρχικά και επηρεάζουν το ένα το άλλο (Engel, 1982).

Η συλλογή και εξέταση πληροφοριών για την ψυχολογική και κοινωνική θέση και στάση των ατόμων προσφέρουν την δυνατότητα για εξατομικευμένες θεραπείες που θα στοχεύουν σε δυνητικά εμπόδια στην αποτελεσματική λήψη της θεραπείας ή σε άλλα προβλήματα που συνδέονται με την υγεία, τα οποία υπάρχει κίνδυνος να μην ληφθούν υπόψη από την κλασική βιοιατρική συνέντευξη (Engel, 1982, Schwartz, 1982).

Τί είναι η Ψυχοεκπαίδευση ;

Ψυχοεκπαίδευση είναι η εκπαίδευση βασισμένη σε σεμινάρια, που παρέχουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για μία ασθένεια, για τα συμπτώματα, την αντιμετώπιση και την θεραπεία. Ο στόχος της Ψυχοεκπαίδευσης είναι να βελτιώσει την κατανόηση μίας ασθένειας, να βελτιστοποιήσει την λήψη αποφάσεων των ασθενών και να ενισχύσει την διαχείριση της ασθένειας και των συμπτωμάτων.

Ευρήματα από μετά-αναλυτικές έρευνες προτείνουν ότι οι ψυχοεκπαιδευτικές παρεμβάσεις συμβάλλουν σημαντικά τόσο στην υιοθέτηση πιο υγιεινών συνηθειών όσο και στην βελτίωση των πεποιθήσεων για την χρήση φαρμάκων ή την συμμόρφωση στην φαρμακευτική αγωγή (Gonzalez-Soriaetal., 2016, Xiaetal., 2011),

ιδιαίτερα όσον αφορά την μείωση του φόβου της θεραπείας και την βελτίωση της εμπιστοσύνης των ασθενών στην θεραπεία (Hornung, Klingberg, Feldmann, Schonauer&Mönking, 1998), καθώς και στην συνολική βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών (Atkinson, Coia, Gilmour&Baulmetal., 2006, Browne, Roe, Lane&O’Callaghan, 1996, Harper, 1996, Herzetal., 2000). Οι επωφελείς αυτές παρεμβάσεις έχουν με την σειρά τους θετική επιρροή σε σημαντικούς δείκτες της νόσου, στην μείωση των ρυθμών υποτροπής (Lincoln, Wilhelm&Nestoriuk, 2007), και στην βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής των ασθενών (Browneetal., 1996).